1^.^
NHOMG ANH HL/ONG C O A VAN HOC THIEU NHI OEN Sl/ PHAT TRIEN NHAN CACH TR§ EM
TRONG
T H O I KVDOI MOI VA HOI
N H A PQUOC TE
VAN HA tdng thugt Vda qua, Trung tdm Vdn hgc tre em, Dgi hgc Sii phgm Hd Ngi dd chu tri td chdc Hgi thdo vdi chu de "Nhdng dnh hddng cua vdn hgc thiiu nhi din sd phdt triin nhdn cdch tre em trong thdi ky ddi mdi vd hgi nhdp qud'c te'. Hgi thdo dd thu hut ddng ddo cdc nhd vdn, nhd nghiin cdu, gidng vien,... tham dd. Ban to chdc Hgi thdo nhgn dUdc hdn 30 bdo cdo tham ludn di cap td nhiiu khia cgnh cua chd di Hgi thdo, tap trung vdo ba nhdm vdn di: sach vdn hgc cho tre em hiin nay; nhdn cdch tre em trong thdi ky kinh te thi trddng vd xu hddng tii'p nhgn van hgc ciia tre em hien nay; vd nhdng dnh hddng, tdc dgng ciia vdn hgc thiiu nhi din sU phdt triin nhdn cdch tre em. Diidi ddy la mgt so'ngi dung dddc trinh bdy vd thdo ludn tgi Hgi thdo.
1. Vdn hgc thie'u nhi vd tdc ddng cua nd de'n sdphdt trien nhdn cdch cua tre em
Van hpc thieu nhi Viet Nam x u i t hien tQ thap nien 40 cua the ki XX va da cd nhQng tae pham tieu bieu, nhQng phii den sau nam 1945 mdi thiic sQ phat trien mdt each cd y thQc vdi dpi ngu tac gii ngay cang ddng dio, npi dung phan anh ngay cang phong phu, da dang.
Diem khde biet ddu tien eua van chQdng trong viee hinh thanh nhan each tre thd ehinh la cac binh tQdng nghe thuat, bdi van hpc thdng qua eae tac pham eu the e i a minh la mdt the gidi khae dQdc tao ra tQ nhQng hinh tQdng nghe thuat, de eon ngQdi nhin vao dd nhQ nhin vao mdt ta'm gQdng, dpe qua dd nhQ di vao mdt xQ sd khae xa la de tii
rut ra, tii chiem nghiem khi so sanh nhQng dieu trong saeh vd vdi hien thiie thdng qua cae tdn tai cu the dang dien ra trong ddi sd'ng. Diem thd hai, van bpc mang lai cho tre thd ndi rieng, cho mpi ddc gia ndi ehung, each ndi mang tinh nghe thuat, each ndi b i n g hinh anh, hinh tQdng, ma trong cudc sd'ng viee "ndi dieu hay" se dan tdi ket qua "lam viee td't". v a n chQdng qua cae dae trQng tham mi e i a nd se tao ra mdt khung ehuan miic mang tinh md pham d i n tdi nhQng tae ddng mang tinh hien thiic vao viec hinh thanh va phat trien nhan each tre thd, tao ra ldi sd'ng dao li tinh ngQdi, ldi sd'ng nhan van phu hdp, tao ra kha nang tdn tai va phat trien eao nha't (2). TQ dd, nhan each con ngQdi dQdc hinh thanh bat d i u tQ qua trinh tii nhan thQc e i a tre, nghia la b i t d i u tQ
34 Thong tin Khoa hpc xa hpi. so 1.2010 kbi tre biet tii danh gia, biet tQ so sanh
trong khi tim hieu the' gidi xung quanh.
Nhan each cua tre dUdc tao thanh tQ cac md'i quan he tinh cam, tQ tinh cam rieng tU gia dinh cho tdi tinh cam mang tinh cdng ddng, mang tinh nhan loai. Viec giang day cac tac pham van chUdng cung c i n xac lap hUdng tiep can tdi viec giao due nhan each cua tre em.
Viec khdi gdi dinh hQdng hQdng tdi cac tinh cam nhan van cao dep cung la giai phap quan trpng gdp phan tao diing va nang dd sii phat trien nhan each tre thd.
Neu trUdc 1975, van hpc viet danh cho thieu nhi n i m trong khdng khi chung cua "van bpc thdi chien" - Chien tranh la thdi ky khdng binh thudng nen van hpc thdi chien it quan tam tdi nhQng van de "ddi thQdng", thi chung ta de dang nhan ra sac dieu va tieu dich cua van hpc vie't danh eho thieu nhi that sQ hda vao dan ddng ca cua Van hpc Viet Nam dQdng thdi vdi khuynh hQdng s i thi va cam hQng lang man. HQdng tdi nhQng tinh cam each mang, nhan thQc trach nhiem bdn phan dd'i vdi dan tpc, da't nudc, van hpc viet cho thieu nhi khdng Uu tien cho nhQng va'n de ca nhan. Cdn ddi vdi van hpc the gidi, trQdc 1975, cac tac pham van hpc danh eho thieu nhi dQdc dich ra tieng Viet chu yeu la thudc Van hpc Nga-Xd Viet, hoac nhQng tac pham nhu Truyen cd Grim, Truyen cd Andexen, Khong gia dinh.
Tup liu bdc Tom... - nhQng tac pham phu hdp vdi tieu chi nhan thQc, giao due, tham my cua thdi dai... Kenh thdng tin ddn chieu, qui dinh qui dao chung da gidi ban sU phong phu, ddc dao ea ve ndi dung lan binh thQc cua van hpe viet danh cho thieu nhi dQdng thdi...
Cd the thay, tinh giao h u i n , edng thQc la dac diem Uu trdi cua van hpc viet danh cho thie'u nhi Viet Nam trUde
1975. Dieu a'y la phu hdp vdi muc dich tuyen truyen cd ddng cua van hpc thdi chie'n. Song den hdm nay, chinh nd lai trd thanh sQc i, iQc can trong lp trinh ddi mdi eua van hpc thieu nhi thdi ki hdi nhap toan c i u (4).
Trong thdi ky Ddi mdi, cung nhQ van hpc nghe thuat ndi ehung, ngoai cac dac diem truyen thd'ng, sang tac van hpc cho tre em cd nhQng dac diem rieng.
Sang tac van hpc cho tre em chu yeu n h i m muc dieh cung ca'p cae gia tri xa hdi — tham my tao dinh hQdng va nhQng ed sd phat trien tam hdn, nhan each tre, nhUng khdng cdn bao cip, nen cQng chiu tac ddng cua cd che kinh te thi trQdng, thee luat cung - ciu. Vai trd cua ban dpe vdi tae gia/ngQdi sang tac cd nhieu ddi khae. So vdi thdi ky tap trung bao cip trQdc day, tre dQdc tao nhieu dieu kien ve vat chat va tinh t h i n , dQdc tdn trpng va phat huy vai trd c h i the td't hdn. De phu hdp vdi nhu ciu eua ban dpe nhd tudi thdi ddi mdi, muc tieu giao due va phat trien nhan each tre ma cac tac gia n h i m tdi va thiie hien vQa cu the hdn, v i a da dang, thiet thiic hdn. Cd the ndi, ddi mdi va hdi nhap qud'c te vQa tao dieu kien, cd hdi, vQa ddi hdi sang tac van hpe eho tre em, eung nhQ sang tac van hpe ndi chung, phat trien nang ddng, phong phu, hieu qua (6).
2. vi vdn de dgc sdeh d tre em hien nay TQ sau Ddi mdi, va nha't la vao giao diem giQa 2 the ky, khi da't nude bUdc vao thdi ky hdi nhap va toan c i u boa, tinh hinh dpe va nhQng van de dat ra cho van hpc va van hpc thieu nhi da cd r i t nhieu thay ddi, tham chi la nhQng thay ddi khien ta giat minh. Van hoa dpe giam ban sQc h i p din. Mdi quyen thd in 500 ban, mdi tieu thuyet in 1.000 ban, tren sd dan 85 trieu ma v i n khd ban. Van hpe cho thieu nhi, ngoai Nha
Rhirng Snh hirdrng ciia van hoc. 35 xua't ban Kim Ddng, tinh nao cung cd
sach in; nhQng nhin vao viec doc cua cac em thi mdi tha'y sU thd'ng tri tuyet dd'i cua truyen tranh dich, vi du nhu Doremon eua Nhat Ban. Nhin vao boat
ddng cua cae em, nhat la cac em d IQa tudi nhd,ngoai thdi gian hpe d trQdng va d nha chiem g i n het thdi gian nghi ngdi, thi g i n nhQ sd' ddng, neu khdng ndi la t i t ca la ddn vao xem phim boat hinh va trd chdi dien t i . Dd la ndi d thanh phd, thi tran. Cdn d ndng thdn, n h i t la cac vung sau, vung xa thi vQa khdng cd sach dpe, vQa vang, hiem ea ngUdi doe (3).
Cung cd quan diem nhu tren, nha van Tran Hoang Vy cbi ro: cac em tiep can nhieu vdi cac phudng tien nghe nhin hien dai, nhQng trd chdi tren may tinb dien t i , cQng cac trd chdi khac nen iQdi dpe sach, edn p h i n ldn cae em, nhat la eae em d dp tudi tQ 8 den 14, 15 d cac vung dd thi nhd, vung ndng thdn, van ludn them khat dpe sach truyen, cd dieu la eae em khdng ed tien mua saeh, it dQdc cha me t h i y cd tao dieu kien ve sach truyen cho cac em dpe. Cac em ed the cim liy b i t c i mdt cud'n sach truyen nao, dpe nghien ngau, ed khi ngay ca dang an cdm hoac dang lam viec, nhQng lai khdng ed ai hQdng dan, gidi thieu nen dpe cud'n nao, dpe nhQ the nao eho phu hdp vdi IQa tudi eua minh.
Ra't hiem! Vi the'cac em cQ dpe theo ban, theo be, va cam nhan theo ban tinb nhQng dieu ma minh da tiep thu dQdc tQ sach truyen (khdng the loai trQ nhQng sach xa'u, sach den).
Viec hinh thanh va tae ddng den tinh each eua tre em khdng chi cd nen giao due, mdi trQdng gia dinh, xa hdi, ma cdn cd nhQng quyen sach truyen, mang d i u i n trong sud't ca tudi thd va cd khi la ca ddi (9).
Ket qua khao sat do hai can bd trQdng Dai hpc SQ pham Ha Ndi la ThS.
Nguydn Thu Nga va ThS. Le Minh Nguyet thQc hien da p h i n nao minh chQng cho nhQng y kien tren. Khao sat dQdc tien hanh tQ ngay 1/4/2009 den ngay 30/7/2009 tren dia ban cac tinh, thanh phd' Ha Ndi, Hai Phdng, Bae Giang, Nghe An, Hue', Gia Lai, Tp. Hd Cbi Minh, Kien Giang, Vinh Long, Tra Vinh ve thUe trang doc sach cua thieu nhi Viet Nam, tren ba dd'i tUdng: thieu nhi (chi the dpe sach), phu huynh va giao vien (nhQng ngQdi cd vai trd dinh hQdng va td cbQc viec dpe sach cho tre), eho tha'y vdn hda dgc cua thie'u nhi hien nay rdt ddng lo nggi td nhiiu phddng dien:
- Td phia tre em Viet Nam hien nay, dpe saeh khdng phai la sd thich "sd' mdt", cae em say me eae trd giai tri khac nhieu hdn: chdi game, xem tivi, chdi the thao; P h i n ldn cac em (87%) thudng dpe truyen tranh va truyen gia tudng dich e i a nude ngoai; Ngudn sach ma cac em dpe chu yeu la do cac em tu mua, mUdn eua ban, dpe tren mang. Ma nhQng ngudn nay lai thie'u tinh dinh hQdng e i a ngQdi ldn nen cac em ed the se dpe nhQng cud'n sach chQa hay, tham cbi la thieu tinh giao due; H i u het cac em deu khdng t h i n tQdng mdt nhan vat nao trong sach.
- Vi phia gido vien, dai da sd eae y kien deu nhat tri r i n g van hoc tre em cd tae ddng ldn tdi sii binh thanh va phat trien nhan each, phat trien tQ duy cua tre, song p h i n ldn deu khdng cd sii quan tam dung mQc tdi viec dpe sach eua tre (80% giao vien da khdng cdn dpe sach thieu nhi khi hp da trd thanh ngQdi ldn, 72% giao vien tieu hpc va trung hpe cd sd thQa nhan hp h i u nhQ khdng gdi y cho hpc sinh minh nen dpe sach gi).
36 Thong tin Khoa hpc xa hpi. sd 1.2010 - ye~ phia phu huynh, trong tdng chi
phi cho 1 tre em trong 1 thang, so' tien danh cho viec mua sach, bao chi chiem 2%. Ngay ea nhQng phu huynh danh tien mua sach cho con cung khdng biet con minh thudng mua sach gi, thich dpe sach gi. 79% phu huynh khdng cung dpe sach vdi con, 86% phu huynh khdng dpe mdt tac pham van hpc thieu nhi nao tQ khi con hp biet doc.
Vdi thuc te' qua dieu tra nhQ vay, cac tac gia rut ra mpt so' nhan xet:
Van hpc cho thieu nhi Viet Nam hien nay dang "thQa" nhUng van "thieu".
"ThQa" bdi sQ xua't ban tran lan truyen tranh nQde ngoai ma p h i n ldn mang tinh bao liic, kich ddng, song lai thie'u cac tac pham van hpe hay, mang tinh giao due va mang ban sac van hda Viet Nam.
Van hda dpe cua tre em thieu sii dinh hQdng tQ nha trQdng va gia dinh.
ThQ vien cua cac trQdng hpc mdi ehi quan tam tdi viec trang bi sach giao khoa va tai lieu tham khao, chQ chQa thQdng xuyen bd sung cac tac pham van hpc thieu nhi. Giao vien it danh thdi gian cho viec gidi thieu va hQdng dan hpc sinh doe nhQng tac pham hay.
Hai tae gia cung iQu y, cac nha van Viet Nam c i n nhan thQc r i n g chinh hp, b i n g tac pham eua minh, se la ngQdi dinh hQdng td't nhat cho van hda doc eua tre em. Tre em Viet Nam dang rat e i n nhQng tac pham van hpc hap dan, ldi cud'n, cd nhieu yeu td' md mdng, bay bdng, tQdng tQdng, vdi nhQng hinh tQdng van hpc dep mang bdng dang, tam tu eua the he va thdi dai minh.
NhQng tac pham dd se gdp phan quan trpng dUa van hpc thie'u nhi Viet Nam ve dung vi tri cua nd trong viec giao due nhan each tre em, nha't la trong thdi dai ngay nay (5).
Ddng tinh vdi quan diem tren, PGS., TS. Phung Ngpc Kiem eho r i n g : khdng nen ndi "thQa". Vdi cac gia tri tinb t h i n chan chinb, dieh thUe, sU da dang, phong phu la vd cung c i n thie't va khdng biet bao nhieu cho du. Chi cd
"thQa" nhQng thQ a'n pham xau, ddc, gia tra. Ong nha'n manh, trong tinh hinh "it tac gia" chuyen tam, chuyen nghiep sang tac van hpc thieu nhi, viee chpn lpc tai ban nhQng sach van bpc cho thieu nhi cd gia tri tQ tQdng va nghe thuat, tQng dQdc khang dinh trong nhQng giai doan trQdc day la ngudn cung hdp ly. Va cQng vdi giai phap ay, viee ehpn dich, gidi thieu nhQng tac pham ed kim Ddng Tay ed gia tri van hpe chan chinh danh cho tre la mdt ngudn bd sung, hdi nhap quan trpng. "Tuy nhien, viec chu trpng chuyen ngQ cae tae pham thieu nhi kinh dien eung ebi mdi bat dau trong vai nam g i n day"; rdi van de ban quyen;
van de phat hanh... (6).
Tai Hpi thao, mpt sd' tham luan eung de cap va phan tieh n h i m lam rd nhQng tae ddng tieh eiie, nhQng gia tri to ldn e i a eae tae gia, tae pham van hpc tieu bieu ddi vdi giao due nhan each, phat trien tri tue cho tre em: "Van hpc dan gian va viec giao due tre em trong thdi dai hien nay" e i a PGS., TS. Tran D i e Ngdn; "Khai thae ve dep eua nhan vat anh hung nhd tudi trong tieu thuyet, s i thi dan gian Viet Nam vao muc dich giao due nhan each eho tre em trong thdi ky ddi mdi va hdi nhap qud'c te" e i a tac gia Pham Dang Xuan Hudng; "Td Hoai va truyen thieu nhi" cua GS.
Nguyin Dang Manh; "Andecxen 'Cd be ban diem' va nhQng eau chuyen mudn thud" eua PGS., TS. Le Huy Bic; "TQ 'Thing quy nhd' cua Nguydn Nhat Anh nghi ve nhQng pham chat e i a mdt tae pham viet cho thieu nhi" e i a T r i n Van
Rhirng ^nh hirdng ciia van hoc. 37 Toan; "SQe ha'p d i n van hoc viet thieu
nhi qua hinh tupng 'Nhdc Nicolas'" e i a PCS., TS. Nguyin Thi Binh; "Doremon - truyen tranh Nhat B i n trong thdi Toan ciu boa" e i a TS. Dao Thu Hing...
3. Mdt so'khuye'n nghi
Day la mdt trong nhQng ndi dung dQdc cac dai bieu cd nhieu y kien ddng gdp va t h i o luan sdi ndi. De khuyen khieh tre em dpe saeh, dac biet la sach van hpc, GS. Phong Le cho rang, chung ta nen xae dinh lai nhQng mue tieu ma van hpc thieu nhi ed the vQdn den va dat dQdc - dd khdng p h i i hoac khdng the la mue tieu giao due, trQdc bet la gido due dgo ddc vk ly tddng nhQ each
trQdc day ehung ta e h i trQdng. Va van hpe, trQdc bet, e i n tap trung vao nhQng mue tieu nd ed the lam dQdc, dd la mdt hieu qud gidi tri lanh mgnh vd cd ich eho cac em.
ThS. T r i n Van Toan lai dUa ra nhQng kien giai het sQc ly thu, cd the se la mgt gdi y thu vi cho viec sdng tdc vdn hgc tre em (10): Mdt Id, chung ta v i n thQdng nghi, mdt tae pham van hpc thieu nhi p h i i gdp p h i n hinh thanh nhQng chuan miie van hda e i a mdt edng ddng trong tam hdn e i a tre thd. Dieu nay khdng sai, nhQng ed le la chQa du.
Sii tdn trpng ve nhQng khae biet dang la dao li sd'ng e i a eon ngQdi trong mdt thdi dai mdi. Hpe each Qng x i trQdc nhQng khae biet ngay trong ndi tai mdt nen van hda ehinh la nhQng trai nghiem khdi d i u de sd'ng vdi nhQng khae biet giQa nhQng nen van hda. Mdt de tai ma van bpc thieu nhi hdm nay e i n hQdng den la nhQng sd' phan eo le, b i t thQdng.
Chinh tQ day ma tae pham se la ndi danh thQc va nudi dQdng tinh yeu thQdng, sii tran trpng ve mdt ton tgi khde vdi nhQng nd liie de t h i u hieu va tdn trpng; Hai la, khdng nen bien nhQng
nhan vat trong eae tae pham van bpc thieu nhi trd thanh nhQng nhan vat hoan bio. Mdt tac p h i m van hpe thieu nhi, trong giai doan hien nay, khdng nen la, khdng c i n la mdt bai hpe dao dQc khd cQng. Khdi gdi va danh thQc nhQng suy ngam - ay la mdt ddng thai mdi trong giao due e i a nhQng tac pham viet eho thieu nhi; va Ba la, tac pham phai cd tinh triet li. Phai viet eho tre em tQ cai nhin e i a mdt ngudi ldn sau sac va tQng t r i i (chQ khdng phai la nhQng ngQdi ldn dao mao va ndng ndi nhQ da ndi den d tren). Chinh tQ cai sau sie va tQng t r i i a'y ma nha van mdi thay bet cai trong tree, dep de cua tudi thd (3).
Cdn nha van Le PhQdng Lien, TrQdng ban Van hpc thieu nhi cua Hdi nha van Viet Nam, eho r i n g "Viet cho thieu nhi la viet eho tQdng lai"; va nha van da dQa ra nhdng gdi y mang tinh chien Iddc dethuc ddy nin vdn hgc thie'u nhi nddc nhd, nhQ: 1/ C i n ed viee dao tao, bdi dQdng eae tae gia viet eho thieu nhi nang eao trinh dp ve mpi mat. Tiep tuc td chQe nhQng cudc thi, nhQng cudc van ddng sang tae de phat hien, bdi dQdng eae tai nang tre. Td chQc xet Giai thQdng v a n hpc thieu nhi hang nam; 2/
C i n phai tiep tue nghien cQu gidi thieu, truyen ba eae di san van hpc thieu nhi trong qua khQ vdi eae the he tiep nd'i, bdi vi nhQng tae pham Qu tu se sd'ng mai vdi thdi gian; 3/ C i n tiep tue xay diing mdt dpi ngu ndng cd't nhQng chuyen gia ve Van hpe thieu nhi Viet Nam (7).
Tai Hdi thao, Nha bao-Dich gii Vu Phong Tao, Hdi Nha bao thanh phd Ha Ndi, da phan tich va rut ra mdt sd kinh nghiem cua Trung Qudc trong cdng tdc vdn hda, gido due ddi vdi gidi tre, tieu bieu la viee phdt dgng todn xd hdi ung hd phong trdo dgc sdeh trong thanh
38
thie'u nien, lay nhd trUdng Id dia bdn chinh; vk xdy diing mgt ddi ngu nhd vdn sdng tdc vd ly ludn phe binh vdn hgc thie'u nhi, trUde het vd quan trgng nhdt la xdy diing quan diem vd phddng phdp sdng tdc vd phe binh lay tre em la nhdn vgt trung tdm (8).
Trong chien iQdc phat trien nhan each con ngQdi Viet Nam mdi tren con dQdng bdi nhap the' gidi dd, van hpc thieu nhi chiem mdt vi tri vd cung quan trpng. Dieu nay gan vdi dac trQng tinb nang Qu trdi eua van hpc so vdi cac nganh khoa bpc khac trong viec kham pha, chiem linh, phan anh the gidi con ngQdi. TQ xa xUa, van hpc da la vu khi da'u tranh chd'ng cai xa'u cai ac, gdp p h i n hinh thanh va hoan thien nhan each con ngudi. TrUde yeu cau mdi cua thdi dai, van hpc Viet Nam ndi chung va van hpc thieu nhi ndi rieng cung can . tich cQc van ddng cho phu hdp vdi yeu cau giao due va thi hieu tre em thdi ky toan cau hda.
De thQc hien dQdc nhiem vu dd cac ca'p, cac nganh can tang cQdng nhan thQc ve tam quan trpng cua van hpc thieu nhi trong qua trinh phat trien nhan each tre em thdi ki ddi mdi va hdi nhap qud'c te, xay dUng ndi dung chUdng trinh, giao trinh ve van hpc viet eho thieu nhi thdi l^y bdi nhap va dUa vao giang day chinh khda d cac c i p Mam non va Tieu hpc. Mud'n vay chung ta phai quan tam hdn nQa den dpi ngu sang tac van bpc thieu nhi, phat ddng nhieu cudc tbi sang tac cho thieu nhi vdi viec ldng ghep, tich hdp cac ndi dung giao due ban sic van hda dan tpc, nang eao chat lUdng nghe thuat. De van bpc thieu nhi khdng chi la v i n de cua thie'u
Thong tin Khoa hpc xa hpi. sd 1.2010 nhi ma cdn la cua mdi ngUdi dan, cua tQng gia dinh, cua toan xa hdi. Trong no luc bing mpi each va mpi gia cua chung ta hdm nay de xay diing va phat trien nhan each Viet Nam cho the he tUdng lai cua da't nude tren con dUdng ddi mdi va bdi nhap qudc te, van hpc thieu nhi la phUdng tien hieu qua n h i t (4).
THAM LUAN DUOC TRICH D A N 1. PGS., TS. La Thi Bic Ly. Nhan dien
van hpc thieu nhi Viet Nam tQ thdi ky ddi mdi.
2. PGS., TS. Le Nguyen Can. Cac tac pham van hpc thieu nhi nQde ngoai trong chQdng trinh Phd thdng ed sd va viec giao due nhan each hpe sinh.
3. GS. Phong Le. Yeu ciu giao due nhan each va vai trd van hpc thieu nhi.
4. ThS. Le H i n g . Van hpc tre em Viet Nam trong giai ddan hdi nhap.
5. ThS. Nguyin Thu Nga, ThS. Le Minh Nguyet. Suy nghi ve van bpc thieu nhi nhin tQ mdt cupc khao sat.
6. PGS., TS. Phung Ngpc Kiem. Sach van hpe cho tre em trong thdi ky ddi mdi va hdi nhap qud'c te - mdt vai nhan xet.
7. Nha van Le PhQdng Lien. Viet cho thieu nhi la viet eho tQdng lai.
8. Nha bao-Dich gia Vu Phong Tao.
Trung Qud'c da chiet xua't Di s i n lich s i van hoa thanh chat dinh dQdng tinb t h i n cho ldp tre nhu the nao?
9. Nha van T r i n Hoang Vy. Van hpc cho tre em, ddi dieu cam nhan va de xuat.
10. TS. T r i n Van Toan. Thdi ky ddi mdi - hdi nhap va de tai thai giao trong van hoc thieu nhi.